Controleer formuliergegevens met mate

Ingevoerde gegevens controleren voordat een formulier verzonden kan worden zorgt ervoor dat je alleen juiste aanvragen binnenkrijgt, maar kan ook frustratie opleveren bij je bezoekers.
Geplaatst op maandag 23 november 2009
Op het internet kom je op vrijwel elke website formulieren tegen. Dit kan een contactformulier zijn om een berichtje te versturen, een bestelformulier om een online aankoop te kunnen afhandelen of bijvoorbeeld een programma dat online een berekening invoert. In alle gevallen is het belangrijk dat de bezoeker correcte en bruikbare gegevens aanlevert. Dit kun je afdwingen door de gegevens na verzending van het formulier te controleren en de bezoeker een melding te tonen zodra één of meerdere velden niet zijn ingevuld of niet aan het vereiste formaat voldoen.
Als bezoeker kun je bij dit soort controles het versturen van een bericht, plaatsen van een order of waar het dan ook maar om gaat pas definitief maken als aan alle eisen is voldaan. Dit is handig voor de organisatie achter de site, maar kan ook onnodige ergernis opleveren bij de bezoeker. Soms zijn controles niet nodig of zelfs ongewenst.
Schiet niet door in het controleren van gegevens
Als je een formulier ontwerpt ben je gauw geneigd te ver door te denken. Wat kunnen we allemaal vragen aan de bezoeker en in welk formaat moet hij het aanleveren, daar gaat het vaak vooral over. Een bezoeker zal zich bij het invullen van het formulier dan vaak afvragen waar bepaalde gegevens voor nodig zijn en waarom bepaalde velden zelfs verplicht zijn.
Als bezoekers in hun beleving te veel moeite moet doen om een formulier in te vullen, is het risico groot dat ze zullen afhaken. Waarmee je waardevolle conversies kunt verliezen.
Een voorbeeld om te illustreren hoe controles soms onnodig zijn: het invullen van contactgegevens. Geregeld bepalen de controles op een formulier in welk formaat je een telefoonnummer of een postcode moet invullen. Door het plaatsen van streepjes, haakjes, spaties kan dit op vele manieren. Door je bezoeker te verplichten het in één bepaald formaat in te voeren kun je een blokkade opwerpen waarvan je je kunt afvragen of deze wel nodig is.
Zeker als gebruikers van het formulier er pas achterkomen hoe ze het formulier moeten invullen nadat er foutmeldingen verschijnen bij de velden die ze juist hebben ingevuld. Terwijl je bij een telefoonnummer eigenlijk alleen maar hoeft te kijken of er wel tien cijfers in voorkomen en bij een postcode of er vier cijfers en vervolgens twee letters in staan.
Wil je van een telefoonnummer de tien cijfers direct achter elkaar? Laat de server dan alle andere karakters eruit filteren voordat de controle wordt uitgevoerd, mocht de gebruiker toch een streepje hebben ingevoerd.
Hoe het beperken van vrijheid zelfs problemen op kan leveren
Nog een voorbeeld uit de praktijk. Je ziet ook wel dat sites een maximale lengte vaststellen voor bepaalde velden van een formulier. Als bijvoorbeeld een telefoonnummer uit tien cijfers moet bestaan, bepalen ze dat dat veld maximaal tien karakters mag bevatten. Waardoor iemand die een streepje tussen het netnummer en het abonneenummer plaatst in de problemen komt omdat het niet past.
IBAN BIC Service
Ik noemde zojuist al een speciale groep formulieren, namelijk die aan de hand van ingevoerde gegevens een berekening uitvoeren en de uitkomst hiervan direct op het scherm tonen. Zo'n website is www.ibanbicservice.nl, een initiatief van de gezamenlijke Nederlandse banken waarmee je je internationale bankrekeningnummer kunt opvragen. Hiervoor moet je je 'normale' rekeningnummer invullen dat uit maximaal tien cijfers bestaat.
Maar wat gebeurt er als je op die website een nummer invult waarin om de paar cijfers punten zijn geplaatst? Dat is bij rekeningnummers niet ongebruikelijk. Omdat ibanbicservice.nl de maximale inhoud van het veld op tien karakters heeft vastgesteld, past het nummer niet meer als er punten in staan. Als je het nummer niet handmatig intypt maar kopieert uit een andere pagina of een bestand valt het nauwelijks op dat er enkele karakters ontbreken in het formulier. Zeker omdat de inhoud van het veld meteen verandert doordat nadat je het hebt geplakt de punten automatisch worden verwijderd.

Op deze manier overkwam het mij recent dat ik dacht mijn IBAN-nummer op te vragen, maar in werkelijkheid de code van slechts een deel van mijn rekeningnummer opvroeg. Met als gevolg dat mijn relatie uit het buitenland zijn factuur op een verkeerde rekening had voldaan, waar wij pas achterkwamen toen de betaling uitbleef. Natuurlijk kun je zeggen dat ik als bezoeker oplettender had moeten zijn. Maar in dit geval schept de maximale lengte van het veld eerder verwarring dan dat het de bezoeker helpt bij het gebruiken van de dienst.
Sterker nog, toen ik via de website mijn ongenoegen uitte over de maximale veldlengte werd ik naar mijn eigen bank verwezen, in plaats dat men zich afvroeg of het inderdaad niet wat onhandig was gebouwd. In de disclaimer van de site mag dan staan dat men zich vrijwaart van aansprakelijkheid, je bent wel verantwoordelijk om een deugdelijke tool te bouwen. Het probleem bestaat trouwens nog steeds...
Dat de makers van deze site niks snappen van gebruiksvriendelijkheid blijkt ook wel uit het feit dat een bericht in het contactformulier uit maximaal 1000 karakters mag bestaan. Van de grote banken die achter dit initiatief staan zou je toch meer verwachten.
Controleren waar het moet, vrijlaten waar het kan
Kortom, het checken van ingevoerde gegevens of het beperken van de vrijheid van bezoekers moet altijd een doel hebben. Zijn bepaalde gegevens niet per se nodig, stel ze dan niet verplicht. Maak ook in het formulier zelf al duidelijk hoe gegevens ingevuld moeten worden, bijvoorbeeld met een voorbeeld. Bekijk hoe je gegevens eventueel automatisch in het juiste formaat kunt laten omzetten bij het versturen.
Wat betreft een maximale veldlengte; mijn stelling is dat je beter een foutmelding kunt tonen dat de gebruiker teveel karakters heeft ingevoerd dan dat je ongemerkt een stukje van zijn invoer afsnoept.
Tags: conversie, formulier, usability en webdesign.
Lees ook deze gerelateerde artikelen
- Maak het je bezoekers gemakkelijk met een contactformulier
- Meer respons met speciale buttons gericht op conversie
- Waarom uw website een boom is en niet een maïsveld
- Eye Wish Groeneveld jaagt op kleine lettertjes
- Interne zoekmachine? Vinden bezoekers wat ze zoeken?
- Verbeter je winkelwagen en ontvang meer bestellingen
Reacties bij dit artikel
Bedankt voor je reactie Tim!
Je hebt gelijk, ik heb de grootte van het berichtveld voor het plaatsen van een reactie iets groter gemaakt.
Dit is echt stukken beter. Dit leest gemakkelijker en hoef ik met mijn muis ( met de selecte methode ) niet meer naar boven te scrollen.
Bedankt!
Plaats je reactie bij dit artikel
Velden voorzien van een * zijn verplicht. E-mailadressen worden niet weergegeven. Websites worden pas gelinkt na controle van de reactie. Smeding Concepts is niet verantwoordelijk voor reacties van derden en aanvaardt geen enkele vorm van aansprakelijkheid. Smeding Concepts behoudt zich het recht om zonder aankondiging reacties in te korten of te verwijderen, als dit gepast wordt geacht.


Helaas helaas, dit gebeurt mij ook vaak genoeg. Ik wil hier geen blogpost achtige reactie van maken dus ik hou het kort. Heb het ook eens gehad op een website, waar als ik een klacht had over de service ik een bericht kon achterlaten.
Dit veld was maar beperkt tot iets van 500 karakters. Waardoor ik dus helemaal mijn klacht niet uit kon leggen omdat ze mij dus veel te weinig ruimte gaven om een volledige uitleg te geven van de klacht / reden van de klacht.
Ow en beste Meneer Smeding.
Persoonlijk vind ik een groter veld voor het typen van een reactie heel erg fijn. Ik zie nu zelf maar een paar regels van mijn geschreven reactie.
En misschien is het een optie om het veld groter te maken.
Niet iedereen gebruikt safari, waar dit meestal handmatig kan worden aangepast door de rechter onderhoek te slepen.