Het effect van gebruiksvriendelijkheid
Dit artikel is onderdeel van het dossier: Accessibility en usability
Je loopt op zaterdagmiddag door een drukke winkelstraat, op zoek naar een nieuwe outfit. In één van de winkels die je bezoekt, is de kleding werkelijk prachtig, precies wat je zoekt. Maar doordat de betreffende zaak niet overzichtelijk en weinig aantrekkelijk is ingedeeld en het personeel onbehulpzaam is, besluit je toch verder te lopen.
Een voorbeeld uit de praktijk dat zich erg goed laat vertalen naar het internet. Het wereldwijde web is immers ook een grote straat met allemaal concurrenten. En net als in de winkel wordt ook op websites de gebruikerservaring, naast de inhoud, voor een groot gedeelte bepaald door de presentatie. Kan de bezoeker niet binnen enkele tellen vinden wat hij zoekt, dan zal hij zijn heil al gauw een deur verder zoeken.
Usability is dus een wetenschap die van een potentiële koper een tevreden klant kan maken in plaats van iemand die teleurgesteld je website verlaat. Hier bij stil te staan, kan de conversie van je website vergroten. Een duidelijke website straalt echter ook in positieve zin af op het imago van je organisatie.
Usability
Alle zaken die te maken hebben met de ervaring van de gebruiker tijdens een bezoek aan je website, vallen onder usability. Hierbij draait alles om het gemak waarmee de bezoeker door je site kan bladeren en je boodschap kan opnemen. Bij de ontwikkeling van je website zal dan ook de eindgebruiker centraal staan.
Eigenlijk komt het er op neer dat je bezoeker zonder al teveel denkwerk, moeite en ergernis zijn weg kan vinden op je internetpagina. Deze moet dus wat inhoud en logische indeling betreft zo goed mogelijk aansluiten bij de verwachtingen van de gebruiker.
Afhankelijk van de doelgroep van je site kunnen de usability-richtlijnen overigens verschillen; een beginnende internetter zal andere eisen stellen aan een pagina of webapplicatie dan een ervaren gebruiker.
Belangrijkste kenmerken
De belangrijkste aandachtspunten van usability zijn:
- Logica: het doel van menu's, links, knoppen en pictogrammen is voldoende duidelijk;
- Consequent: binnen het gehele project wordt dezelfde logische structuur toegepast;
- Standaarden: laat de bediening zo veel mogelijk aansluiten bij andere programma's;
- Evenwicht: verstop functionaliteiten niet in grafische vormgeving, hanteer een duidelijke interface;
- Gemak: probeer onnodige extra handelingen zoveel mogelijk te voorkomen.
Al deze zaken samen zorgen er voor dat de bezoeker op een zo gebruiksvriendelijk en efficiënt mogelijke manier gebruik kan maken van je website. Zijn aandacht wordt niet afgeleid door ergernis of onduidelijke functies. Belangrijke zaken worden niet over het hoofd gezien.
Enkele tips
-
Inventariseer doelstellingen
Maak een inventarisatie van de verschillende doelen van je website. Een site kan bijvoorbeeld zowel bedrijfsinformatie bieden, als een bestelmogelijkheid met daarnaast online ondersteuning. Zorg er voor dat deze onderdelen te allen tijde gemakkelijk bereikbaar zijn, zodat bezoekers met verschillende doelstellingen altijd hun weg zullen vinden. -
Bied waar mogelijk verschillende navigatiemogelijkheden aan
De ene gebruiker vindt het prettiger om door menu's te bladeren, een ander surft liever van pagina naar pagina om informatie op te zoeken. Probeer verschillende navigatiewijzen te combineren. Zo kunnen bezoekers ook op verschillende manieren op een zelfde pagina terecht komen. Ook een optie om in de site te zoeken is een vorm van navigatie. Bij grote websites kunnen één of meerdere sitemaps uitkomst bieden. -
Leesbaarheid
Van een beeldscherm lezen is lastiger dan van papier. Internetters zijn gewend teksten van websites te 'scannen'. Dit wordt makkelijker wanneer je gebruik maakt van kopjes tussen de teksten en voldoende witruimte toepast tussen alineas. Vermijd te kleine lettergroottes en onvoldoende contrasterende kleuren voor tekst en achtergrond. -
Structureer informatie
Verdeel lange pagina's in meerdere subpagina's. Zorg voor overzichtelijke introductiepagina's voor de startpagina en de verschillende hoofdonderdelen van je website. Ook dit vereenvoudigt het opzoeken en opnemen van informatie. De bezoeker kan zelf kiezen of hij de diepte in wil gaan. -
Duidelijke navigatie
Beschikt je website over meer dan zeven pagina's? Creëer dan een navigatiestructuur die is ingedeeld in meerdere niveaus om te voorkomen dat de bezoeker met te grote keuzes geconfronteerd wordt. Geef de links steekwoorden die meteen duidelijk maken waar de achterliggende pagina's over gaan. Gebruik termen die voor de bezoeker bekend zijn, zoals 'home' en 'contact'. Zorg er ook voor dat een bezoeker makkelijk terug kan naar een eerdere pagina, bijvoorbeeld met een kruimelpad. -
Toegankelijke formulieren
Vooral bij formulieren moet meteen duidelijk zijn wat je van de bezoeker verwacht. Omdat hij tekst moet intypen en dus moeite moet doen, kan dit veel ergernis voorkomen. Geef duidelijk aan welke velden verplicht zijn en geef waar nodig voorbeelden van de wijze waarop je wilt dat de bezoeker informatie invoert (zoals een naam, datum of adresgegevens). Probeer de bezoeker zo weinig mogelijk te beperken in de wijze waarop hij zijn gegevens invoert en stel alleen de meest noodzakelijke velden verplicht. Lange formulieren kunnen het beste worden verdeeld over meerdere pagina's. -
Aanvullende contactinformatie
Je bezoekers moeten je gemakkelijk kunnen bereiken, bijvoorbeeld wanneer je website vragen oplevert. Zorg daarom voor een contactpagina, waar je je adresgegevens, e-mailadres en contactformulier aanbiedt. Duid de link naar deze pagina overal consequent aan met de omschrijving 'contact'.
Het kan de moeite waard zijn om je nieuwe website voor oplevering eens te laten uitproberen door bekenden. Probeer deze testgroep zo divers mogelijk samen te stellen (zowel ervaren als minder ervaren gebruikers) en vraag gericht naar hun bevindingen. Breng zonodig verbeteringen aan. Stel jezelf ook na de lancering van je website open voor de feedback van bezoekers; voor hen doe je het immers allemaal.